Wydawnictwo TEST - skok do strony głównej
założone w Lublinie w roku 1988
historia
katalog
serie wydawnicze
nowości
galeria
Baltasar Gracián, Wyrocznia podręczna



Wydawnictwo TEST, Lublin 1997
ss. 176, ISBN: 83-7038-105-7
Przekład oraz wstęp: Jan Stanisław Łoś
Redakcja i słowo od wydawcy: Bernard Nowak
 Baltasar Gracián: Wyrocznia podręczna


Opracowanie graficzne: Leon Urbański
Redakcja techniczna: Jerzy Rudzki
Książka "Oraculo Manual (y arte de prudencia)"
- "Wyrocznia podręczna (i sztuka roztropności)
- znana też jako "Brewiarz dyplomatyczny" - ukazała się
po raz pierwszy w 1647 r.; zawiera poglądy i rozważania
jezuickiego zakonnika Baltasara Graciána y Morales.
Po polsku wyszła w przekładzie i ze wstępem
Jana Stanisława Łosia
(wyd. Towarzystwo Naukowe
Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego,
Seria Źródeł i Monografij, Lublin 1949, ss. 126).



Od wydawcy:

  W trzysta pięćdziesiąt lat od pierwszego wydania hiszpańskiego i niemal pięćdziesiąt lat od ostatniego polskiego, Czytelnik ma dziś nową, uwspółcześnioną edycję jednego z najgłośniejszych dzieł literatury Półwyspu Iberyjskiego. Prócz bijących [na świecie] absolutne rekordy "Don Kichota" Cervantesa oraz "Żywota Łazika z Tormesu", dziełem najczęściej tłumaczonym i wydawanym jest właśnie "Wyrocznia podręczna".



  Jezuita Baltasar Gracián y Morales (1601-1658) w Polsce znany jest raczej mało. "Wyrocznia podręczna (i sztuka roztropności)" to zbiór trzystu (ponumerowanych) maksym wybranych z wielu dzieł tego hiszpańskiego mnicha. Maksymy te mogłyby być pisane przez współczesnego nam człowieka; dowodzą, że problem "jak żyć" jest dokładnie taki sam dziś, jak setki lat temu. Dowodzą, że ludzie Grecji, średniowiecza, renesansu i XX wieku nie różnią się intelektualnie; mają tylko inne środki techniczne do dyspozycji.

  Gracián, jak wielu pisarzy w dziejach, cierpiał z powodu niezależności swej myśli. Pisano na niego donosy, miewał rozmaite kłopoty ze swoimi przełożonymi w zakonie. Nie wszystkim podobały się sentencje, z których jedna z najłagodniejszych brzmi: "Półgłówki mylą się zawsze w wyborze swego zawodu, stanu, siedziby i przyjaciół", [a która w pełnym brzmieniu znalazła się na okładce niniejszego wydania].



 Baltasar Gracián

Rozum i instynkt! Oto bieguny w świecie uzdolnień człowieka.
Jeden bez drugiego to rzecz połowiczna. Sam rozum nie wystarcza;
trzeba mieć jeszcze wyczucie. Półgłówki mylą się zawsze
w wyborze swego zawodu, stanu, urzędu, siedziby i przyjaciół.

Najkrótsza droga do stania się osobistością wiedzie przez umiejętność
wybrania właściwego towarzystwa.

Nawet w chwilach szczerości nie należy całkowicie obnażać swej duszy.

Środków ludzkich należy używać tak, jakby nie było boskich,
a boskich tak, jakby nie było ludzkich.

Rzeczy nie uchodzą za to, czym są, lecz za to, czym wydają się być.







Echo z sieci:

  (...) To dzieło mało znanego i z pewnością niedostatecznie docenionego, wielkiego myśliciela i twórcy niedoścignionych utworów moralistycznych, alegoryczno-filozoficznych, epoki hiszpańskiego baroku. Pozostawił po sobie dzieła o najwyższej wartości literackiej, w których niespotykana przenikliwość, trafność opisów, różnorodność przedstawionych poglądów, maksym, opinii, charakterystyk postaw lidzkich, przedstawiona jest w bogactwie alegorii, które jak ornamenty w barokowej architekturze, uwydatniają główne kształty i ukierunkowują wzrok na najbardziej istotne szczegóły. Bogactwu i precyzji języka Graciána dorównuje jego przenikliwości, którą ujawnia w każdym napisanym przez siebie zdaniu. Zbiór trzystu maksym jest najczęściej przekładanym na różne języki i najpopularniejszym dziełem hiszpańskiego jezuity. Jest to mała książeczka, w której autor zastosował bardzo prostą formę numerując kolejne aforyzmy od 1 do 300; same zaś maksymy prawie nigdy nie przekraczają jednej strony tekstu; lecz nie w wielości słów kryje się siła prawdy którą przekazuje nam elokwentny mnich. Intensywność i różnorodność tematów wskazuje na przeznaczenie tej książki do wielokrotnej, powolnej, niekoniecznie systematycznej lektury poszczególnych aforyzmów. Jeśli zaczniemy rozumieć uniwersalność tego utworu, stanie się on dla nas towarzyszem i przyjacielem, którego poglądy możemy czasem modyfikować, lecz wielokrotnie opierać się na nich bez zastrzeżeń.

  Pozwolę sobie [...] na apel do wszystkich tłumaczy i ludzi słowa, aby dążyli do spolszczenia wszystkiego co wyszło spod pióra wielkiego moralisty, zarówno z powodu wartości jego utworów, jak i niepopularności wszystkiego co wartościowe dla naszych pazernych wydawnictw.

  W mojej recenzji nie zastosowałem się do jednej z maksym Baltasara Graciána, która mówi, że nigdy nie należy używać superlatywów. Liczę jednak na wyrozumiałość Czytelnika i genialnego pisarza, do którego lektury zachęcam, apeluje, proszę; gdyż wiem, że warto poświęcić niewielką ilość czasu na przeczytanie kilku zdań z jego utworów, ba, bez wątpienia warto dla dzieł Graciána nauczyć się hiszpańskiego, a także z pewnością należy zastosować jego nauki w naszym życiu.

(NN, 2006)

O Autorze 'Wyroczni...' - hasło w Wikipedii





historia
katalog
serie wydawnicze
nowości
galeria

Jesteś w witrynie lubelskiego Wydawnictwa TEST;
osobne witryny to strona domowa Bernarda Nowaka i jego Przewodnika po Lublinie

Wydawnictwo TEST
Bernard Nowak - home
Lublin - przewodnik